Xuất khẩu lao động Nhật Bản: Sự thật cay đắng sau những đồng tiền gửi về

Những năm gần đây thị trường xuất khẩu lao động của Việt Nam đã có những bước chuyển biến rõ rệt. Nhiều người lao động phổ thông đã sang Nhật Bản để làm việc với mong muốn có được một khoản tiền để gửi về cho gia đình. Sau một thời gian họ có thể.

Những năm gần đây thị trường xuất khẩu lao động của Việt Nam đã có những bước chuyển biến rõ rệt. Nhiều người lao động phổ thông đã sang Nhật Bản để làm việc với mong muốn có được một khoản tiền để gửi về cho gia đình. Sau một thời gian họ có thể trả nợ, xây nhà và giúp cho cuộc sống của người thân trở nên thoải mái hơn. Thế nhưng ít ai biết được sự thật cay đắng đằng sau những đồng tiền đó là mồ hôi công sức và những chắt chiu khó nói cùng ai. Thực tế nhiều khi phũ phàng hơn nhiều so với chúng ta tưởng tượng, có lao động đã mất mạng nơi đất khách, người may mắn hơn thì giữ được mạng sống trở về quê hương.

Những khó khăn không biết chi sẻ cùng ai

Từ lâu xuất khẩu lao động Nhật Bản là một thị trường hấp dẫn đối với nhiều người trẻ Việt Nam về mức lương quy đổi ra tiền Việt tương đối cao. Ngoài ra văn hóa, văn minh tiến bộ hiện đại nhưng đến khi sang đó mới vỡ lẽ ra vì tiền lương công nhân cũng chẳng cao hơn quê nhà là bao, cuộc sống thì vẫn khó khăn dù có một chút tiện nghi hơn Việt Nam.
Trung bình những công việc không có yêu cầu đặc thù như công nhân, phụ bếp sẽ có mức lương từ 25.000.000 đến 35.000.000 triệu/tháng, tiền lương này còn chưa trừ chi phí bảo hiểm, ăn ở, mua sắm khoảng trên dưới 10.000.000 triệu đồng. Sau khi trừ các chi phí thì người lao động còn khoảng trên 10.000.000 triệu đồng/ tháng.

Nhưng để có được những đồng tiền gửi về nhà trả nợ ngân hàng cho bố mẹ, những con người xa xứ phải đánh đổi biết bao nhiêu. Họ phải trải qua những ngày cay đắng của cuộc đời như một chiếc máy, đi làm, ăn, ngủ, bất đồng ngôn ngữ, bất đồng phong tục tập quán, ngoài ra họ còn bị người dân bản địa kỳ thị đến cả ăn cũng không hợp. Chưa kể đi làm thì bị người ta chèn ép mắng chửi không biết kêu ai, ốm đau bệnh tật một thân một mình khổ sở, muốn nhìn thấy nụ cười hay lau giọt nước mắt cho người thương cũng không thể.

Giấc ngủ trưa tạm bợ của những lao động xa nhà

Những hình ảnh sau đây là có thật nhưng không phải đại diện cho tất cả anh em lao động ở nước ngoài. Chúng tôi cũng không than vãn gì cả bởi ở đâu cũng vậy, có làm mới có ăn. Đi làm thuê kiếm tiền thì sao dám đòi hỏi gì nhiều.

Cái chúng tôi muốn gửi đến là một khía cạnh khác, không phải có cuộc sống xa hoa như mọi người nghĩ, và rồi từ đó gi đình bạn bè ở Việt Nam biết giữ gìn, trân trọng hơn những đồn tiền chúng tôi gửi về.

Điều kiện làm việc khó khăn và vất vả

Họ phải đánh đổi những khoảng thời gian xa gia đình, người thân, bạn bè, tự chăm sóc lo liệu cho cuộc sống, thay vào đô là cuộc sống trong tình thương, sự đùm bọc của những đồng hương cùng cảnh xa nhà. “Đằng sau những đồng tiền gửi về cho gia đình, những hào nhoáng khi được xuất cảnh ra nước ngoài là những ngày lao động vất vả, bữa cơm hộp chớp nhoáng, hay những phút chợp mắt vạ vật.

Người lao động tranh thủ ăn trưa sau những giờ làm việc vất vả

Từ những chia sẻ ấy không ít người cũng trải lòng mình quan những dòng ngắn về cuộc sống và suy nghĩ của bản thân trong cuộc mưu sinh vất vả nơi đất khách quê hương. Đơn giản chỉ là những dòng tâm sự về viễn cảnh học tập, lao động xa nhà hay đôi dòng về cuộc sống hiện tại nơi xa xứ. Ngoài ra còn có sự thông cảm, chia sẻ động viên để các bạn cố gắng hơn, vượt qua mọi khó khăn gian nan, thiếu thốn để nhanh chóng đoàn tụ cùng gia đình. Góp nhặt lại tạo nên bức tranh nhiều màu trong cuộc sống mưu sinh nơi xứ người của người lao động.

Có lẽ bản thân mỗi người sẽ tự đánh giá riêng cho mình, khi làm việc tại một môi trường lao động khác biệt như Nhật Bản, nhưng điều quan trọng nhất là mỗi chúng ta có thêm cái nhìn rõ nét về cuộc sống những con người xa xứ, những khó khăn vất vả mà họ phải trải qua, đối mặt hàng ngày.

Họ là những con người hy sinh hạnh phúc, chịu xa quê hương để mong có cơ hội kiếm thêm thu nhập gửi về cho gia đình để gia đình có thêm cuộc sống đầy đủ hơn. Dù không dễ dàng nhưng họ vẫn cố gắng làm việc và chỉ mong ngày về đoàn tụ với người thân của mình. Vậy nên hãy trân trọng công sức người lao động Việt Nam cũng như thấu hiểu những thiệt thòi họ chịu đựng nơi xứ người xa lạ.

Hy vọng rằng những ai ở Nhật Bản hay đất nước khác sẽ đủ nghị lực hoàn thành mục tiêu của mình và cũng mong rằng những người ở quê hương sẽ hiểu rằng lao động là vất vả nhưng vinh quang. Những người đang làm việc nơi xứ người cũng phải vất vả chẳng kém chúng ta để chạm tới vinh quang mà bất kỳ người nào ở tuổi lao động cũng muốn theo đuổi.

Giải mã bí ẩn khiến người Việt nhận lương thấp nhất khi làm cho các công ty Nhật

Khi làm việc cho công ty Nhật Bản, người Việt nhận lương thấp hơn hẳn nếu so sánh với nhiều quốc gia châu Á.

Báo cáo hoạt động của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam do Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (Jetro) công bố hôm nay đề cập đến vấn đề tiền lương, chi phí nhân công. So sánh với các nước khác, lương người Việt làm cho công ty Nhật ở mức khá thấp.

Theo đó, trong cả năm 2014, trung bình một công nhân làm trong công ty sản xuất của Nhật Bản tại Việt Nam nhận 2.989 USD, tương đương 64 triệu đồng. Kỹ sư Việt tại các công ty trên nhận mức lương cao hơn, khoảng 124 triệu đồng.

Người Việt Nam làm quản lý trong công ty sản xuất được nhận khoảng 288 triệu đồng. Ngành phi sản xuất trả lương cao hơn, với quản lý nhận 394 triệu đồng. Tính trung bình, chức vụ quản lý tại các công ty có vốn đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam nhận lương 340 triệu đồng trong năm 2014.

Theo nhận xét của Jetro, chi phí nhân công của giới doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam khá thấp. Trong ngành sản xuất, thu nhập của công nhân, kỹ sư Việt không bằng một nửa so với Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia. Mặc dù vậy, lương công nhân Việt tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) từ Nhật Bản đã tăng 63% so với 2010. Tỷ lệ này cao hơn nhiều so với các vị trí, chức danh khác như kỹ sư, quản lý với mức tăng từ 19,6 đến 32% trong bốn năm qua.

Năm 2014, chi phí nhân công trong nhóm công ty FDI Nhật Bản tại Việt Nam tăng 9,9%, thấp hơn mức tăng hồi 2013 ở 12,1%. Cùng lúc đó, chi phí nhân công của giới doanh nghiệp Nhật tại nhiều quốc gia châu Á khác đang tăng mạnh hơn, như ở Indonesia điều chỉnh 14,2%, hay Myanmar 12,4%.

Báo cáo của Jetro cho thấy chi phí nhân công đang chiếm 24,6% trong tổng chi phí sản xuất của các doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam. Phần còn lại bao gồm 58% chi phí nguyên vât liệu và 17,4% chi phí khác.

Công nhân Việt trong một nhà máy có vốn đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam. Ảnh: Thanh Bình

Nhìn chung, chi phí nhân công rẻ vẫn là lợi thế của Việt Nam, khi so sánh với môi trường kinh doanh của các quốc gia châu Á và châu Đại Dương khác trong báo cáo lần này. Việt Nam xếp hạng 4 trong 15 quốc gia được khảo sát về yếu tố nhân công rẻ.

Với nhiều nhận định tích cực về tình hình kinh tế Việt Nam, có 66,1% số doanh nghiệp Nhật tại đây cho biết họ dự định sẽ mở rộng hoạt động kinh doanh. Tỷ lệ này cao hơn nhiều so với các nước khác như ở Trung Quốc là 46,5% và Malaysia 46,2%.

Những con số nói trên nằm trong báo cáo Thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nhật Bản, do Jetro thực hiện năm thứ 28 liên tiếp. Khảo sát năm nay được thực hiện với 10.078 doanh nghiệp Nhật đang kinh doanh ở 20 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ở Việt Nam, Jetro phỏng vấn 720 doanh nghiệp, trong đó có 458 phiếu trả lời hợp lệ.

Đàn ông Nhật đang đua nhau sơn móng tay để mong tăng lương, thăng chức…

Dù số tiền bỏ ra không phải là nhỏ, có khi tới 100 USD/lần nhưng nhiều đàn ông Nhật Bản vẫn đua nhau đi làm móng hòng mong có thể thăng quan tiến chức.s

Trong một xã hội nơi mà từ khi còn là một đứa trẻ mẫu giáo cho tới tận khi nghỉ hưu, khi ra đường luôn luôn phải tuân theo những chuẩn mực, quy tắc xã hội nhất định như Nhật Bản thì muốn trở nên nổi bật và chứng tỏ được “cái tôi” quả là chẳng dễ dàng gì.



Đàn ông Nhật đang đua nhau sơn móng tay để mong tăng lương, thăng chức…

Đặc biệt là đối với những nam công chức lúc nào cũng phải khoác lên mình chiếc áo trắng cổ cồn và bộ comple lịch lãm khi tới công sở thì khi bước ra ngoài đường họ chỉ là một trong hàng triệu người đang chen chúc ngoài kia.

Tuy nhiên, một thế hệ doanh nhân trẻ ở Nhật Bản gần đây đã sáng tạo ra một xu hướng mới để tự làm cho mình luôn nổi bật để thu hút sự chú ý, điều mà từ trước tới giờ họ luôn không được khuyến khích.

Có thể bạn không tin nhưng đàn ông Nhật đang đua nhau làm điều kì quặc này để mong đổi đời

Nỗ lực để khiến mình khác biệt

 

Hàng nghìn người đàn ông thuộc mọi ngành nghề từ trình dược viên cho tới kỹ sư thiết kế phần mềm mỗi tuần bỏ ra cả hàng trăm USD để làm móng với đủ màu sắc, kiểu dáng, thậm chí có người còn vẽ cả logo công ty lên đó.

Nhiều người cho biết, sau khi làm móng xong họ đã được thăng chức tăng lương, có nhiều người muốn làm bạn và đặt vấn đề yêu đương hơn trước đây.

Được biết, xu hướng này xuất phát từ truyền thống sơn biểu tượng gia tộc lên ngón cái bàn tay trái của ninja Nhật Bản. Ngón tay được sơn bằng dấu hiệu và một chất liệu riêng dùng để phân biệt kẻ đột nhập hoặc gián điệp trà trộn vào tổ chức.


Hiện tại, ở Nhật Bản, có rất nhiều tiệm nail cao cấp chuyên cung cấp dịch vụ chăm sóc móng cho nam giới. Khái niệm “làm móng phong thủy” đã xuất hiện khoảng một vài năm trước nhưng thời gian gần đây nó mới rộ lên như một phong trào.

Tôi thường đổi 2 hoặc 3 kiểu làm móng mỗi tuần nếu có thời gian và nó thường trở thành chủ đề để tôi có thể nói chuyện thân thiết hơn cùng khách hàng của mình. Tất nhiên việc làm móng rất tốn kém nhưng nó cũng đáng đồng tiền bát gạo”, anh Genki Tsuitachi chia sẻ.

Mặc dù tốn tới cả 100 USD để làm móng tại một cửa hiệu ở Tokyo nhưng tại sao những người đàn ông chính hiệu ở Nhật Bản vẫn cứ tìm đến nườm nượp? Lý do đưa ra chắc chắn sẽ khiến khối người không thể tin nổi.

Sếp của tôi đã rất ấn tượng khi nhìn thấy bộ móng tay được sơn sửa cẩn thận và vẽ logo công ty nên đã mở lời hỏi han… 2 tháng sau, tôi từ một nhân viên quèn trở thành trợ lý giám đốc”, anh Jin (26 tuổi) hiện đang làm việc tại một công ty truyền thông lớn ở Tokyo cho biết.

Theo anh Jin, nhờ có bộ móng tay ấn tượng mà anh có được cuộc sống thoải mái và công việc thành công như hiện tại.

Do đó mặc dù vẫn bị đồng nghiệp lôi ra làm trò đùa nhưng anh chàng này vẫn đều đặn nhờ bạn gái hoặc đến tiệm làm móng đều đặn vài tuần một lần với niềm tin chính bộ móng đã đem lại cho mình may mắn.

Đối với những nhân viên bình thường thì những bộ móng này không hẳn là để khẳng định vị thế và là để gây ấn tượng, để được chú ý, đặc biệt là khi làm việc với các công ty nước ngoài.

Từ trước đến nay, người phương Tây thường có quan niệm tất cả người Châu Á đều giống nhau nên khi sang Mỹ công tác, tôi có nhiệm vụ phải làm cho mình thật sự khác biệt và khiến cho công ty đối tác nhớ đến.

Chính vì vậy, trước khi đi, tôi đã đi làm móng và đạt được hiệu quả không ngờ. Từ đó về sau, đối tác luôn nhớ tôi là ai thay vì nhầm lẫn với các đồng nghiệp khác“, một nhân viên thiết kế website 35 tuổi cho biết.

Theo chị Emi Warai, chủ một tiệm móng ở Tokyo nơi có hơn 35 khách nam trung thành thường xuyên lui tới, một bộ móng ấn tượng có sức mạnh đổi đời đối với chính những khách hàng của họ.

“Rất nhiều khách hàng của tôi đã từng chia sẻ họ gặt hái nhiều thành công trong công việc hơn, được thăng chức, tăng lương nhờ có bộ móng khác biệt”, bà chủ hàng nail cho biết.

Thực hư Thủ tướng Abe đưa ra giải pháp tăng lương LĐ nước ngoài trong cuộc bầu cử sắp tới?

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tuyên bố sẽ giải tán quốc hội và tiến hành bầu cử sớm vào cuối năm nay.

Đây được cho là nỗ lực của ông Abe nhằm củng cố sự ủng hộ trước những mối đe dọa an ninh từ Triều Tiên và tận dụng lợi thế về sự tín nhiệm cao của người dân trong thời gian gần đây, đặc biệt là những dân nhập cư từ nguồn lao động nước ngoài đang tăng mạnh ở Nhật. Thông qua các cố vấn cao cấp của mình, giải pháp nhằm vận động sự ủng hộ và giải quyết tình trạng trốn ra ngoài, gây mất niềm tin người dân trong nước, cái mà ông hướng tới là điều chỉnh mức lương cho các lao động nước ngoài trong thời gian tới

Chúng ta cùng điểm qua các điểm nỗi bật sau đây:

Mức lương bình quân của những người đi XKLĐ Nhật Bản trong những năm gần đây có nhiều thay đổi do sự biến động của đồng Yên. Do đó, đây là mối quan tâm hàng đầu của lao động khi có nhu cầu đi XKLĐ Nhật Bản.

1. Mức lương cơ bản khi ký hợp đồng XKLĐ Nhật

Hiện nay, đa số các xí nghiệp Nhật Bản ký hợp đồng lao động với mức lương cơ bản từ 130.000 – 160.000 yên/tháng. Hàng năm mức lương này có tăng nhẹ theo tỷ lệ từng vùng, từng miền.

Tuy nhiên đây chỉ là mức lương cơ bản mà lao động nhận được, chưa tính các khoản trợ cấp, phụ cấp làm thêm. Do vậy người lao động cũng không phải quá thắc mắc về mức thu nhập này và thực lĩnh chắc chắn sẽ cao hơn. Xem thêm: Bảng mức lương cơ bản vùng ở Nhật Bản năm 2017. Sang năm 2018 thì mức lương này được tăng thêm khoảng 25 -30yên/giờ tùy từng vùng miền.

Tính theo tỷ giá hiện tại 1 Yên = 205 đồng (thấp hơn rất nhiều so với thời gian đỉnh điểm năm 2012 là 270 đồng/Yên). Theo tỷ giá này thì với mức lương như trên người lao động nhận được hàng tháng từ 26.000.000 – 33.000.000 đ.

2. Người lao động thực lĩnh bao nhiêu hàng tháng?

Thông thường khoản lương thực lĩnh của người lao động là lương cơ bản trừ đi tiền thuế, bảo hiểm, phí nội trú (tiền thuế, bao hiểm trừ đi bao nhiêu sau 3 năm về lấy lại được, gọi là tiền nenkin – được khoảng 60 – 90 triệu).

Tiền ăn thì người lao động phải tự túc và lên kế hoạch sao cho tiết kiệm nhất. Lương cơ bản sau khi trừ các khoản sẽ còn lại từ 80.000 đến 110.000 Yên/tháng và đây là mức lương thực lĩnh mà người lao động sẽ nhận được.
Trung bình mỗi tháng lao động sẽ để ra được 16.000.000 đến 23.000.000 đồng.

Đây là khoản thu nhập cao đối với lao động Việt Nam, tuy nhiên đây là thu nhập không tính làm thêm. Nếu có giờ làm thêm, thu nhập của người lao động sẽ có thể gấp 2, khoảng trên 30 triệu.

3. Mức lương khi đi XKLĐ Nhật 2018 có gì mới

Theo dự thảo, từ ngày 01/01/2018, tại 47 tỉnh, thành phố của Nhật Bản sẽ áp dụng tăng lương mức từ 25 – 30 yên /giờ đối với tất cả lao động, kể cả những lao động nước ngoài đang làm việc tại Nhật Bản.

Cụ thể mức lương tối thiểu bình quân của người lao động sẽ tăng từ 789 yên/h lên 829 yên/giờ. Quyết định này đánh dấu bước tăng trưởng mạnh nhất trong mức lương tối thiểu của người lao động tại Nhật.

Điều này hoàn toàn thuận lợi cho lao động Việt Nam chúng ta đã và đang có nhu cầu đi XKLĐ Nhật Bản. Bài toán mức lương đi XKLĐ Nhật đã được giải quyết phần nào giúp người lao động yên tâm hơn.

Quy định mức tăng lương tối thiểu sẽ tùy theo từng khu vực, tỉnh thành mà có sự chênh lệch khác nhau. Lý do bởi mức chi phí sinh hoạt ở thành phố, trung tâm sẽ cao hơn vùng nông thôn.

Tất nhiên quy định trên cũng áp dụng cho mức lương đi XKLĐ Nhật của lao động nước ngoài đang làm việc tại Nhật. Có điều sẽ tùy từng vùng mà mức lương sẽ có sự thay đổi khác nhau.

Lý do lao động Nhật Bản khó được tăng lương

Về lý thuyết thị trường lao động chặt chẽ nhất trong hơn 40 năm là quá đủ để đẩy lương bổng và lạm phát ở Nhật Bản lên cao hơn. Song thực tế lại chứng minh điều ngược lại.

Không chịu nhảy việc là một trong những lý do khiến lao động Nhật khó được tăng lương ẢNH: BLOOMBERG

Theo Bloomberg, số liệu tỷ lệ việc làm trên số người ứng tuyển của từng ngành vừa được công bố hồi cuối tuần trước cho thấy mức giảm đáng kể, đặc biệt là ở những công việc văn phòng. Số liệu mới cũng cho thấy rằng nhiều người lao động không thể chuyển đổi hoặc không muốn chuyển đổi ngành nghề sang những lĩnh vực có nhu cầu cao. Khoảng cách giữa các ngành nghề, lĩnh vực dường như không đổi trong 5 năm qua.

Sự chênh lệch lớn trong số lao động đang làm việc cho các ngành nghề khác nhauẢNH: BLOOMBERG

Một điểm quan trọng khác khi nhắc đến chuyện tăng lương cho tất cả lao động là trong một số ngành chặt chẽ nhất, số lượng lao động được tuyển dụng tương đối nhỏ. Đơn cử, trong khi có 3,7 công việc trong ngành xây dựng và khai thác mỏ đang mở đơn cho mỗi ứng viên tìm việc, khu vực này chiếm chưa đầy 5% tổng số việc làm trong nền kinh tế.

Ngược lại, các công việc văn phòng có số lượng lao động lớn nhất với 13 triệu người và ở ngành này, số người tìm việc làm cao hơn số công việc đang chờ tuyển được nhân viên. Ruriko Toshida, nhà kinh tế tại hãng nghiên cứu và tư vấn Mitsubishi UFJ cho biết rất nhiều người Nhật Bản vẫn giữ quan điểm làm một công việc trọn đời.

Bình Luận

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *